Posts com Tag ‘Tendencia’

Abandoar

Publicado: 16/07/2015 em Hipergaleguismo, Non admitido
Tags:,

Este é outro hipergaleguismo, e a forma correcta é abandonar. Porén, está bastante espallado no pobo galego, quizais por unha tendencia que se creou que é a perda do n intervocálico, coma no caso de persoa.

Creo que habería que admitir esta forma, iso si habería que seguir admitindo abandono, xa que referirse ao abandono ao abandoo non que queda ben e soa mal, porén, si soa ben na primeira persoa do singular do presente de indicativo (eu abandoo) e podería confundirse o abandono con esta forma, se pasase tamén a ser abandoo. Neste sentido, a forma de abandoo pra referirse ao abandono é minoritaria.

Algúns exemplos de uso desta forma son : http://www.crtvg.es/informativos/feijoo-cre-que-abandoar-a-loita-contra-o-nacionalismo-non-e-unha-opcion-845278, http://artabra21.blogspot.com.es/2015/04/parecenos-irresponsable-ainda-que.html, http://www.apeneiradixital.com/anton-louro-insta-ao-partido-popular-a-abandoar-a-frivolidade-no-debate-sobre-o-pxom/, http://www.elcorreogallego.es/opinion/ecg/actitudes-abandoar-tempos-etica-indolora/idEdicion-2006-07-09/idNoticia-63170/… Podedes ver máis resultados buscando abandoar buscando esa palabra nalgún buscador web.

A forma de conxugar este verbo, según a RAG, é :

Indicativo
Presente P.Pluscuamperfecto
abandono abandonara
abandonas abandonaras
abandona abandonara
abandonamos abandonaramos
abandonades abandonarades
abandonan abandonaran
Pretérito imperfecto Futuro
abandonaba abandonarei
abandonabas abandonarás
abandonaba abandonará
abandonabamos abandonaremos
abandonabades abandonaredes
abandonaban abandonarán
Pretérito Perfecto Condicional
abandonei abandonaría
abandonaches abandonarías
abandonou abandonaría
abandonamos abandonariamos
abandonastes abandonariades
abandonaron abandonarían
Subxuntivo
Presente
abandone
abandones
abandone
abandonemos
abandonedes
abandonen
Pretérito imperfecto
abandonase
abandonases
abandonase
abandonásemos
abandonásedes
abandonasen
Futuro
abandonar
abandonares
abandonar
abandonarmos
abandonardes
abandonaren
Imperativo
abandona
abandonade
Infinitivo Conx.
abandonar
abandonares
abandonar
abandonarmos
abandonardes
abandonaren
Xerundio
abandonando
Participio
abandonado
abandonada
abandonados
abandonadas

E a forma alternativa é a seguinte:

Indicativo
Presente P.Pluscuamperfecto
abandoo abandoara
abandoas abandoaras
abandoa abandoara
abandoamos abandoaramos
abandoades abandoarades
abandoan abandoaran
Pretérito imperfecto Futuro
abandoaba abandoarei
abandoabas abandoarás
abandoaba abandoará
abandoabamos abandoaremos
abandoabades abandoaredes
abandoaban abandoarán
Pretérito Perfecto Condicional
abandoei abandoaría
abandoaches abandoarías
abandoou abandoaría
abandoamos abandoariamos
abandoastes abandoariades
abandoaron abandoarían
Subxuntivo
Presente
abandoe
abandoes
abandoe
abandoemos
abandoedes
abandoen
Pretérito imperfecto
abandoase
abandoases
abandoase
abandoásemos
abandoásedes
abandoasen
Futuro
abandoar
abandoares
abandoar
abandoarmos
abandoardes
abandoaren
Imperativo
abandoa
abandoade
Infinitivo Conx.
abandoar
abandoares
abandoar
abandoarmos
abandoardes
abandoaren
Xerundio
abandoando
Participio
abandoado
abandoada
abandoados
abandoadas
Anúncios

Estes hipergaleguismos, fórmanse a partir de que a palabra castelá además, en galego dise ademais. Porén, son 2 palabras moi espalladas na fala (ou, polo menos, na miña localidade), aínda que non tanto na escrita, mais se a RAG a admitise, tamén se espallaría na escrita. A forma correcta son atrás e detrás.

Eu creo que debería admitir atrais e detrais, xa que é a escrita a que se ten que adaptar a fala, e non ao revés.

Cal é o forma correcta da segunda persoa do plural do pretérito perfecto do verbo cantar? A forma normativa é cantastes, aínda que a forma que eu uso é cantáchedes. E preguntarédesvos: de onde vén a forma cantáchedes? Ben, a segunda persoa do singular do mesmo tempo é cantaches (aínda que tamén se rexistra cantache, malia non se-la forma normativa), e é moi habitual que a segunda persoa do plural remate en -des (cantardes, comésedes, poderiades, partides…). Polo tanto, creouse por analoxía: cantache + des. Eu penso que esta forma ben podería se-la normativa, xa que a súa formación ten lóxica. Colleuse a forma da segunda persoa do singular e pra pasala ao plural engadíusellle un -des; por ser esta a forma na que que rematan a ampla maioría das formas verbais da segunda persoa do singular. De feito, agora mesmo só se ocorren dúas excepcións: o pretérito perfecto e o imperativo. Penso que se podería elimina-lo pretérito perfecto desa lista e deixar só o imperativo.

A outra forma rexistrada é cantástedes. Esta variante quizais sexa unha contaminación do castelán e do portugués, u a forma que usan pra segunda persoa do singular do pretérito perfecto do indicativo é “cantaste”, “andaste”, “amaste”, “comiste” (“comeste”, no portugués)… Despois, engadíuselle um -des a esa forma foránea. Polo tanto, non recomendaría o seu uso; se esa fo-la súa formación. Outro caso que se me ocore ñe que collesen a forma normativa (cantastes), que xa se usa pra segunda persoa do plural, e lle acrecentasen un -des; eliminando un -s no proceso de amálgama. Tampouco sería recomendável o seu uso, neste caso.

Agora, pasemos á forma “cantastes“; a normativa. Esta forma disque é a que máis se parece ao latín, a máis espallada polo territorio galego, rexistrada no galego de tódolas épocas… Si, é tamén se parece moito ás formas do castelán (cantasteis) e do portugués (cantastes). Pra min, que se colleu a forma da segunda persoa do singular (cantaste) e engadíuselle un -s pra pasalo ao plural. Sería usada na Idade Media, non digo que non, mais cantas formas que foron usadas nesa época xa non se usan (aquesta senhor, com um cor mui grande)? Ademais, daquela a diferenza antre as línguas románicas era menor cás que hai hoxe. Iso significa que as conjugacións verbais tamén se parecían máis. E respeito a se-la forma máis estendida polo territorio galego… ese non é un criterio moi fiábel; do contrario habería que admitir conexo, lentexa, rodilla, silla, amortiguador, suelo, primaveira, usté, verdá, tobillo, guisante, calcetín (A non, é verdade! Esta última si que a admitiu a Real Academia Galega! Agora xa só lle falta admiti-lo resto!).

Ou sexa, a forma normativa é cantastes; mais eu penso que tiña de ser “cantáchedes”.

O do verbo cantar é un exemplo, podería poñer no seu lugar o verbo andar (vós andastes, ti andaches, vós andáchedes), poder (vós comestes, ti puideches, vós puidéchedes), ir (vós fostes, ti foches, vós fóchedes)…